Z poniższego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego warto śledzić informacje dotyczące zmian w poziomach stóp procentowych?
- Czy Twoja firma może realnie odczuć konsekwencje zmiany stóp procentowych? Jeżeli tak, jak to sprawdzić? Na co będzie miało to największy wpływ?
- Czy stopy procentowe mają wpływ na działalność każdego przedsiębiorstwa, nawet jeżeli Twoja firma należy do sektora małych i średnich przedsiębiorstw?
- Czy zawsze wyższe stopy procentowe oznaczają gorszą sytuację dla Twojej firmy?
Żadne przedsiębiorstwo nie działa w próżni. Na wyniki podmiotów gospodarczych mają wpływ nie tylko podejmowane samodzielnie przez nie decyzje, ale również otoczenie makroekonomiczne. Jedną z kluczowych zmiennych bacznie obserwowanych przez uczestników rynku są stopy procentowe ustalane przez bank centralny.
Rola stóp procentowych w gospodarce
Stopy procentowe określające cenę pieniądza, czyli innymi słowy koszt kapitału, mają kluczowe znaczenie przy wyborze źródeł finansowania, ocenie opłacalności inwestycji czy wycenie przedsiębiorstwa.
W Polsce decyzje dotyczące poziomu stóp procentowych podejmuje Narodowy Bank Polski (NBP), a dokładnie Rada Polityki Pieniężnej (RPP). Na ostatnim posiedzeniu listopadowym, RPP zdecydowała się na obniżkę stóp procentowych o 0,25 pkt. proc.
Korekta dotyczyła pięciu stóp procentowych, tj. stopy referencyjnej, stopy lombardowej, stopy depozytowej oraz redyskonta i dyskonta weksli. Co to oznacza w praktyce? Na jakie stopy procentowe powinna zwracać uwagę firma?
Z perspektywy oceny sytuacji na rynku, najważniejsze jest śledzenie stopy referencyjnej. Jej poziom jest benchmarkiem, który pozwala na miarodajną ocenę wysokości kosztu kapitału.
Wyższe vs niższe stopy procentowe
Podniesienie stóp procentowych oznacza, że wybierając źródła finansowania, każdy przedsiębiorca musi wziąć pod uwagę wyższe koszty obsługi zadłużenia. Wyższe koszty obsługi zadłużenia, to z kolei niższe szanse na otrzymanie finansowania w przypadku firm o słabej kondycji finansowej lub gorsze warunki kredytowania (np. niższa kwota pozyskanego kapitału). Niższe stopy procentowe, to sytuacja, w której firma nie ponosi wysokich kosztów obsługi zadłużenia, co jednocześnie poprawia jej sytuację kredytową w oczach banku (np. niższe odsetki od kredytu, niższe oprocentowanie leasingu). Niższe stopy procentowe poprawiają także ocenę projektów inwestycyjnych, które przy niższym koszcie kapitału stają się bardziej opłacalne. Dzieje się tak za sprawą współczynnika dyskonta, który jest wrażliwy na zmiany stopy dyskontowej zależnej od kosztu kapitału. Gdy dyskonto jest niższe, przyszłe zyski mają większą wartość dziś — a to automatycznie podnosi opłacalność inwestycji.
Każde przedsiębiorstwo będzie odczuwało skutki zmian stóp procentowych, niezależnie od tego czy dopiero rozpoczyna działalność na rynku i jest małą firmą, czy dużym i dojrzałym przedsiębiorstwem.
Stopień odczuwania konsekwencji zmian stóp procentowych będzie jednak inny dla dłużników, firm finansujących się w dużej mierze kredytami, pożyczkami czy posiadających środki trwałe w ramach umów leasingowych, a inny dla firm z dużymi rezerwami gotówki, którzy składują je na lokatach lub inwestują w obligacje skarbowe.
Stopy procentowe to złożony temat. Stopy procentowe banku centralnego mają bezpośrednie przełożenie na stopy rynku międzybankowego, a te na stopy rynkowe. Mimo okresowej stagnacji, tj. braku zmian poziomu stóp procentowych jak miało to miejsce przed pandemią COVID-19, nie powinniśmy przyzwyczajać się do ich stałego poziomu. W każdym momencie, bazując na danych makroekonomicznych bank centralny może zdecydować o korekcie ceny pieniądza.
Ocena ryzyka stopy procentowej
Doskonałym narzędziem pozwalającym na ocenę wpływu stóp procentowych na sytuację Twojej firmy jest analiza wrażliwości lub analiza scenariuszowa. Dzięki temu, dowiesz się jak dużo zyskasz/stracisz przy określonych zmianach poziomów stóp procentowych. Pozwoli to na skuteczne zarządzanie gotówką, odpowiedni wybór źródeł finansowania oraz wybór najlepszego momentu na rozpoczęcie projektu inwestycyjnego.
Analiza wrażliwości i analiza scenariuszowa sprawią, że Twoja firma będzie przygotowana na każdą ewentualność, a dostarczone informacje pozwolą Ci na podjęcie dalszych kroków oraz decyzji inwestycyjnych.
Opis usług znajdziesz w sekcji: Rozwój Przedsiębiorstwa, Doradztwo Strategiczne i Kapitałowe
Katarzyna Schmidt-Jessa, Partner
Rozwój Przedsiębiorstwa, Doradztwo Strategiczne i Kapitałowe
schmidt-jessa.katarzyna@dbafinanse.pl